Je lichaam ontspant wanneer je je veilig voelt, wanneer je je begrepen voelt, wanneer je je gezien voelt. Het gebeurt in het moment dat iemand je aankijkt en echt naar je luistert, of wanneer er ruimte ontstaat zodra je je realiseert dat je je niet anders hoeft voor te doen dan je bent.
Wanneer je je echter niet veilig voelt, verstijft je lichaam (en geest). Je staat dan voortdurend aan en bent continu op zoek naar dreiging in je omgeving, ook als die dreiging er eigenlijk niet is. Wanneer je je onveilig voelt, durf je geen nieuwe connecties aan te gaan en geen nieuwe dingen te ondernemen. Dit gevoel van onveiligheid staat je persoonlijke ontwikkeling in de weg en zorgt ervoor dat je stil staat in het leven. Als je je voor een langere tijd onveilig hebt gevoeld, kan het erg lastig zijn om dat gevoel weer uit te schakelen.
Na een paar angstaanjagende maanden in mijn leven had ik verwacht dat ik me na afloop snel weer veilig zou voelen. Daar heb ik me flink in vergist. Het verstrijken van tijd bood helaas geen verlichting. Ik worstel namelijk nog steeds met het onveilige gevoel en dat wil ik veranderen. Maar hoe doe je dat? Ik verdiepte me in het onderwerp en zocht uit welk advies voor mij juist voelde.
Wat Is Veiligheid Eigenlijk?
Je veilig voelen houdt in dat je je van binnen stabiel genoeg voelt om ongemak te omarmen zonder daarbij het contact met jezelf te verliezen. Je rent dus niet (mentaal) weg van het ongemak en durft het ongemak aan te kijken zodra het er is.
Veiligheid is een staat waarin je open staat voor nieuwe ervaringen, nieuwsgierig bent en verbinding durft aan te gaan met anderen. Wanneer het lichaam zich veilig voelt, lukt het weer om je emoties verwerken, behoeftes te communiceren en je pijn te begrijpen. Wanneer je lichaam zich echter niet veilig voelt, lukt dat niet en kan je zelfs alledaagse zaken als bedreigend ervaren. Daarom is het gevoel van veiligheid vereist om weer actief te kunnen deelnemen aan het leven.
Veiligheid Is Niet De Afwezigheid Van Angst
Wanneer je iets heftigs hebt meegemaakt, kan je na afloop blijven hangen in een modus waarin je voortdurend alert bent. Het voortdurend alert zijn heeft je tijdens die heftige tijd beschermd, waardoor je onbewust besloten hebt dit gedrag aan te houden. Je denkt namelijk dat dit je veilig zal houden. Op lange termijn is deze voortdurende alertheid echter slopend en niet vol te houden zonder dat dit effect heeft op je gezondheid. Daarom is het echt van belang om weer te leren hoe je je veilig kunt voelen.
Let op: je veilig voelen betekent niet dat je geen angst meer zal voelen. Je veilig voelen betekent dat je angst toestaat om er te zijn, zonder dat het de controle over je leven over hoeft te nemen. Wanneer je je veilig voelt, kan je tegelijkertijd alert en kalm zijn, maar laat je jezelf niet overweldigen door het gevoel van angst.
Rust, Begrip En Kalmte
Het gevoel van veiligheid bereik je niet door te zoeken naar grote emotionele doorbraken of emotionele hoogtepunten. Om je weer veilig te voelen, dien je jezelf regelmatig bloot te stellen aan kleine momenten van rust, begrip of kalmte. Deze kleine momenten helpen je lichaam eraan herinneren hoe veiligheid aanvoelt.
Ook kan het helpen om situaties op te zoeken die je momenteel als gevaarlijk zou beschouwen. Daarmee bedoel ik niet dat je in de avond alleen door een gevaarlijke wijk gaat wandelen om jezelf ervan te overtuigen dat het eigenlijk best meevalt. Wat ik bedoel, is dat je situaties opzoekt die je bang maken omdat je jezelf inbeeldt dat er enge dingen zullen gebeuren, terwijl je rationeel gezien weet dat die kans eigenlijk heel klein is.
Ik vind het bijvoorbeeld erg spannend om weer een dansworkshop alleen te volgen. Dat vond ik vroeger niet zo eng, maar nu flitsen er allerlei scenario’s in mijn hoofd die voor angst zorgen. Maar door er naartoe te gaan, kan ik mezelf laten ervaren dat het allemaal zo eng niet is. Ik kan er bijvoorbeeld voor kiezen om niet vooraan te gaan staan, zodat de ervaring niet in één keer te overweldigend wordt. Door in de omgeving te zijn, maar het ‘gevaar’ niet in één keer volledig op te zoeken, kan ik mezelf bewijzen dat het allemaal niet zo gevaarlijk is als dat ik dacht.
Probeer dit soort enge situaties steeds meer aan te gaan. Zoek daarbij steeds meer ‘gevaar’ op, zodat je jezelf langzaamaan kunt tonen dat het probleem vooral in je hoofd zat. Dit kan je toepassen op alle situaties die je eng vindt.
De Kracht Van Herhaling
Veiligheid creëer je door herhaling. Het gevoel van veiligheid wordt steeds sterker door de kleine, consistente ervaringen die je lichaam iedere keer het signaal geven: “Het is hier veilig, het is hier oké”. Deze momenten lijken misschien onbeduidend, maar uiteindelijk tellen ze bij elkaar op.
Als je dit maar vaak genoeg herhaalt, zal je op een dag opmerken dat je je leven niet meer door angst laat leiden. Iedere veilige ervaring leert je zenuwstelsel dat veiligheid mogelijk is en dat verbinding met anderen veilig kan zijn. Gun jezelf die ervaringen. Zoek naar signalen van veiligheid.
Signalen Van Veiligheid
Hieronder vind je een aantal signalen die je lichaam helpen herinneren dat het veilig is:
- Merk op dat iemand kalm blijft, terwijl je woede had verwacht.
- Zoek naar een kalme interactie met iemand die je gezien laat voelen.
- Beoefen activiteiten waarbij je ademhaling langzamer en dieper wordt (bijvoorbeeld yoga).
- Luister naar kalmerende geluiden (natuurgeluiden, zachte stemmen, stilte).
- Pauzeer en haal langzaam adem voordat je op iemand reageert.
- Creëer voorspelbaarheid door je dag altijd op dezelfde manier te starten of te eindigen.
- Raak jezelf zachtjes aan.
- Vermijd gehaaste bewegingen. Focus je op langzame bewegingen.
- Visualiseer een veilige ruimte waar je je in kunt terugtrekken op momenten dat dit nodig is.
Veiligheid Heeft Herhaling En Tijd Nodig
Onthoud dat het tijd kost (en dat je herhaaldelijk momenten van veiligheid nodig hebt) om je weer veilig te voelen. Dat gebeurt niet in één keer. Blijf je richten op het doel en onthoud: zodra je je weer veilig voelt, kun je opnieuw een leven leiden waarbij je je niet voortdurend gespannen voelt.
Wanneer je lichaam uiteindelijk weer vertrouwt dat het veilig is, zal de rest volgen: je durft weer diepgaande emoties te ervaren, fijne relaties aan te gaan en echt verbinding met jezelf te maken.
Ik geef mezelf nu dagelijks momenten van rust en kalmte door te mediteren, door te wandelen in de natuur of door yoga te beoefenen. Ook probeer ik compassie voor mezelf te hebben op de momenten dat ik terugschiet in angstig gedrag. Wel heb ik besloten om mezelf uit te dagen en het ongemak voorzichtig op te zoeken. Ik wil mezelf eraan herinneren dat de wereld echt niet zo eng is als dat mijn lichaam soms nog denkt dat het is 🙂
