Mensen die mij goed kennen, zullen het niet raar vinden als ze zien dat ik door vermoeidheid, ziekte of pijn heen push. Op vakantie heb ik bijvoorbeeld eens een rare val gemaakt waardoor ik met een flink gekneusde voet in het ziekenhuis terecht kwam. Het advies van de arts was om pijnmedicatie te nemen en meerdere weken met krukken te lopen zodat ik de gekneusde voet rust kon geven om te herstellen. De volgende dag wandelde ik echter op beide voeten alweer vrolijk door de stad heen. Pijnmedicatie nam ik één keer en daarna vond ik het welletjes. Gewoon door de pijn heen bijten. Zo erg was het nou ook weer niet (was het ook niet, er zijn zoveel ergere dingen dan een gekneusde voet – maar dit voorbeeld toont wel één van mijn valkuilen: altijd maar willen doorgaan, niet naar de signalen van mijn lichaam luisteren en me niet focussen op mijn welzijn). Ik denk dat veel mensen zich in deze mindset kunnen herkennen. Als je jezelf niet pusht en niet over je emotionele/ fysieke grenzen heen gaat, kom je nergens. Toch?
De Verkeerde Mentaliteit
In het verleden was ik altijd trots op mijn doorzettingsvermogen en gedrevenheid. Hierdoor kreeg ik namelijk veel voor elkaar en lukte het me lange tijd om er naast werk ook voor de mensen en diertjes te zijn die mijn hulp nodig leken te hebben. Ook hielp mijn doorzettingsvermogen me om gedurende moeilijke periodes mijn emoties te onderdrukken en mijn schouders eronder te zetten zodat ik niet in zou storten. Het voelde nutteloos om stil te staan bij mijn gevoelens en behoeftes. Daar had toch niemand iets aan?
Die gedrevenheid werd niet door iedereen geprezen. Zo vonden de mensen in mijn omgeving mijn gedrevenheid op momenten best zorgwekkend: “Let je ook op jezelf?”, “Zou je daar beter niet mee stoppen?”, “Neem je ook nog rust?”, “Denk je ook aan jezelf?”. Zij zagen het onheil al naderen.
Pas op het moment dat ik gediagnosticeerd werd met mijn auto-immuunziekte begon ik de opmerkingen van anderen te snappen: als je altijd maar doorgaat, als je nooit rust neemt, dan zal je lichaam je uiteindelijk tot rust forceren. Als je altijd maar bezig bent met het welzijn van anderen en niet dat van jezelf, zal je lichaam je uiteindelijk forceren om de focus naar jezelf te verschuiven.
Door Pijn Heen Pushen Is Niet Krachtig
Door pijn, ziekte of vermoeidheid heen pushen wordt vaak gezien als een teken van kracht of van veerkracht. Gabor Maté ziet dit gedrag echter als een overlevingsstrategie die voortkomt uit trauma en emotionele onderdrukking. Hij vindt dat je niet trots moet zijn op dat gedrag.
Door pijn, ziekte of vermoeidheid heen pushen is volgens Gabor een teken dat je aan zelfverlating doet. Het toont aan dat je eigenlijk niet om je eigen behoeftes geeft en dat je externe zaken belangrijker vindt dan wat er intern gebeurt. Door over je grenzen heen te gaan, negeer je namelijk de signalen die je lichaam geeft. Je negeert je behoeftes. Als je dit maar vaak genoeg doet, raak je uiteindelijk de verbinding met die signalen en met je lichaam kwijt. Die verbroken verbinding is problematisch, aangezien je lichaam zich richt op jouw welzijn en geluk. Als je diens signalen niet meer ontvangt, is de kans groot dat je afstevent op een ongelukkig leven dat niet bij jou hoort.
Naast die onthechting zorgt voortdurend over je grenzen heen gaan er bovendien voor dat je je lichaam overspoelt met stresshormonen zoals cortisol en adrenaline. Als je dit maar lang genoeg doet, zullen deze stresshormonen uiteindelijk je immuunsysteem onderdrukken. Dit kan op diens beurt weer leiden tot gezondheidsproblemen.
Genoeg redenen dus om anders te leren kijken naar de mindset achter die gedrevenheid.
Maar Ik Wil Alles NU
Nu ik een terugval heb wat betreft mijn gezondheid ben ik opnieuw erg geneigd om op mijn doorzettingsvermogen terug te vallen. Ook al voel ik me fysiek niet goed, toch ben ik nu flink geneigd mezelf te forceren om mijn lichaam te dwingen dingen te doen die het nu eigenlijk nog niet aankan. Ik wil mijn leven namelijk niet nog langer op pauze zetten dan ik al gedaan heb. Het besef dat ik mezelf zo lang emotioneel verwaarloosd heb, zorgt er nu voor dat mijn behoeftes keihard schreeuwen om eindelijk gezien en omarmd te worden: “Geef me nu alles wat je me al die tijd niet hebt gegund. Alsjeblieft!!”
Doordat ik mezelf jarenlang van alles heb ontzien, wil ik alles NU. Liever gisteren dan vandaag. En dat is momenteel helaas een probleem gezien de huidige staat van mijn gezondheid. Je kunt helaas niet alles forceren, zeker niet als je lichaam niet mee werkt.
Maar ik wil NU gezond zijn, ik wil NU weer kunnen dansen, ik wil NU grote stappen in mijn leven zetten, ik wil mezelf NU trots en gelukkig maken. Ik wil helemaal niet beperkt worden door stomme symptomen van een ziekte. Ik heb mezelf al zo lang beperkt, iedere dag langer in de pauzeerstand voelt als een dag te lang. Het frustreert me mateloos dat mijn lichaam nu niet naar me luistert. Maar dat krijg je er helaas van als je lange tijd de signalen van je lichaam negeert. Mijn lichaam vertrouwt er overduidelijk nog niet op dat ik mild voor haar zal zijn, wat begrijpelijk is gezien mijn eerdere gedrag.
Mensen die dezelfde auto-immuunziekte hebben als ik zullen snappen hoe vervelend de ziekte op momenten kan zijn. Hoezeer deze ziekte je kan beperken en hoe rustig je leven ingericht moet zijn tijdens je herstel. Hoe moeilijk het is om eruit te zien alsof er niets met je aan de hand is, terwijl dat wel het geval is. Toevallig zag ik laatst iemand die haar verhaal over haar auto-immuunziekte deelde. Zij vertelde dat zij maximaal 1 uur per dag energie heeft om te functioneren en dat ze al 4 maanden zo’n 4 uur per nacht slaapt. Bizar toch? Zij heeft dezelfde auto-immuunziekte als ik en ik zag bij haar de eigenschappen die ik zelf ook heb, waaronder de eigenschap om altijd gericht te zijn op het welzijn van anderen en de eigenschap om altijd maar door te gaan (ook – of juist – als het eigenlijk niet gaat).
Haar verhaal hield me een spiegel voor en liet me beseffen dat gedrevenheid helaas niet de oplossing is voor mijn problemen. Om volledig te herstellen van ziekte moet ik echt naar mijn lichaam leren luisteren en niet over mijn lichamelijke grenzen heen gaan, ook als mijn geest juist precies het tegenovergestelde wil. Ik ben niet voor niets ziek geworden.
Hoe moeilijk het ook is om mezelf nu te beperken (het is echt heel moeilijk), ik moet onthouden dat het genezingsproces niet lineair is en dat momenten van rust juist zullen bijdragen aan het grotere doel: mijn welzijn. Hoe meer rust ik mijn lichaam geef, hoe sneller ik hopelijk weer fit genoeg ben om stappen te zetten in mijn leven. Hoe minder ik mezelf push, hoe meer ruimte mijn lichaam krijgt om het werk te doen dat nodig is voor herstel. Zodra het weer goed gaat met mijn lichaam, kan ik mijn geluk fysiek achterna.
Mocht jij ook zo’n gedreven persoonlijkheid hebben als ik dan hoop ik dat deze blogpost je laat inzien dat er een negatieve kant aan die gedrevenheid zit. Erken dat het je niet altijd lukt om sterk te zijn. Wees lief voor jezelf en luister naar je lichaam. Je lichaam zal je belonen zodra je het de rust geeft die het vraagt. Alles komt op het juiste moment. Vertrouw op de timing van het universum (ook als je die timing zelf nu nog niet snapt).
